Festiwal Novruz 2007
Nowy Rok jest w marcu!
24 marca 2007, od 19.00,
klub Punkt, Warszawa, ul. Koszykowa 55

Według prastarej, kurdyjskiej legendy , której korzenie sięgają najdawniejszej mitologii Iranu, w Mezopotamii panował kiedyś okrutny król Dehak, posłuszny bogu zła i ciemności, Arymanowi. Kwitnąca niegdyś kraina pod jego rządami obróciła się w ruinę, a ludzie cierpieli nędzę. Najstraszniejsze było jednak, że Dehak codziennie potrzebował wiadra pełnego mózgów młodych dziewcząt i chłopców, by nakarmić nimi węże, które wypełzły z jego ramion.

W królestwie Dehaka mieszkał znakomity kowal, Kawa. Szesnaścioro jego dzieci zostało zabitych, by nakarmić węże złego króla. Kiedy Dehak zażądał mózgu ostatniej córki Kawy, kowal przechytrzył króla. Nikt nie zauważył, że tego dnia węże otrzymały mózgi nie ludzkie, a owcze. Wiadomość o tym, czego dokonał spryt kowala, rozeszła się szybko i odtąd poddani Dehaka ukrywali wszystkie swoje dzieci w niedostępnych górach.

Gdy nadszedł czas, Kawa poprowadził armię ocalonych przeciw Dehakowi. Zły król został obalony i zabity. Kawa rozpalił ogromne ognisko na znak zwycięstwa. Wkrótce ogniska zapłonęły w całej Mezopotamii, by przekazywać szczęśliwą wieść. Po latach ciemności, znów wzeszło słońce, wykiełkowała trawa i zakwitły kwiaty. Od tamtej pory co roku w noc 21 marca Kurdowie, Persowie, inne ludy irańskie, a także ludy tureckie świętują nastanie Nowego Czasu, święto Novruz (po turecku, azersku), Newroz (po kurdyjsku), Navruz (po uzbecku) czy Nauryz (po kazachsku). Jego symbolami są ogień, taniec, kiełkująca trawa i kwiaty.

W każdym kraju - od Turcji przez Azerbejdżan i Iran aż do Azji Środkowej - obchodom tego marcowego Nowego Roku towarzyszą inne tradycje. Podaje się świąteczne potrawy, w tym wiele słodyczy, przywdziewa się odświętne stroje i tańczy ludowe tańce. Jedną z tradycyjnych potraw jest uzbecki sumalak, przygotowywany z kiełków zbóż, mąki i wody. Zapewnia on zdrowie i siłę na cały kolejny rok. Z kolei spożywanie azerskiego samani gwarantuje płodność natury i rodu ludzkiego.

Dla kurdyjskich działaczy Newroz jest okazją do politycznych i patriotycznych wystąpień. Dla wszystkich jednak - tak dla Kurdów, jak i dla Turków, Azerów i tureckich narodów Środkowej Azji - Novruz jest przede wszystkim radosnym festiwalem wiosny, a np. w Kazachstanie czy Uzbekistanie jest wręcz najważniejszym wydarzeniem w kalendarzu życia kulturalnego.